-Alle hyperlinks op deze pagina verwijzen naar Engelstalige pagina's, tenzij anders aangegeven.-

Deze pagina is gebaseerd op George Woltman's GIMPS pagina.


De Grote Internet Mersenne Priemgetal Speurtocht
(GIMPS)

Entropia.com
Februari 2013: Nieuw Mersenne Priemgetal!
Pagina's beschikbaar in het Chinees, Deens, Duits, Frans en Spaans. Waarschuwing: deze vertalingen zijn niet altijd recent - gebruik AltaVista indien nodig.


Nieuws: 48e Mersenne Priemgetal Gevonden!!

5 februari 2013: Gimps-project vindt 48ste Mersenne-priemgetal: 257.885.161-1 is het grootste priemgetal ooit gevonden!

Een uitstekend artikel door Geert Kelfkens over deze ontdekking: Langste priemgetal ooit ontdekt (6 februari 2013)

Meer over de wiskundige achtergrond naar aanleiding van deze vondst: Why You Should Be Excited About the New Record for the Largest Prime Number

-- Deze pagina wordt binnenkort verder bijgewerkt. --

Schrijf Geschiedenis In De Wiskunde!

Jij kunt een van de meest begeerde ontdekkingen in de wiskunde doen - een nieuw Mersenne priemgetal. We hebben er nu al veertien gevonden. Doe mee met dit leuke maar toch ook serieuze onderzoeksproject. Het enige dat je nodig hebt is een personal computer (Pentium-III of hoger) die een groot deel van de tijd aanstaat, geduld en heel wat geluk.

Het doen van een wiskundige ontdekking geeft niet alleen de nodige vreugde, je wint er misschien ook geld mee. De Electronic Frontier Foundation biedt een prijs van US$ 150.000,- aan de eerste persoon of groep die een priemgetal vindt van tenminste honderd miljoen cijfers! Lees hoe GIMPS dit geld zal verdelen (nederlandstalig -oude link-) indien wij het geluk hebben een priemgetal van minstens honderd miljoen cijfers vinden.


Eerder nieuws: 44e Mersenne Priemgetal Ontdekt

Twee keer achtereen raak. Op 4 september 2006, in dezelfde ruimte en op slechts enkele meters van hun laatste ontdekking, brak het CMSU team van Dr. Curtis Cooper and Dr. Steven Boone haar eigen wereldrecord door het 44e tot nu toe gekende Mersenne priemgetal te ontdekken, 232.582.657-1. Het priemgetal, van 9.808.358 cijfers, is zo'n 650.000 cijfers langer dan hun vorige record uit december 2005. Het nieuwe priemgetal haalt echter niet de tien miljoen cijfers waarmee GIMPS aanspraak zou kunnen maken op de Electronic Frontier Foundation prijs van 100.000 dollar.

Met een reeks ontdekkingen van vijf record priemgetallen in minder dan drie jaar heeft GIMPS wel een ongelofelijke veine. Nooit eerder waren Mersenne priemgetallen zo dicht bij elkaar gegroepeerd. Wanneer we naar de exponenten kijken, verwachten we gemiddeld slechts 1,78 Mersenne priems tussen twee machten van 2, en vůůr 2003 werden hooguit 3 Mersenne priemgetallen gevonden tussen machten van 2. De nieuwste 5 Mersenne priemgetallen liggen allen tussen 224 en 225 -- en we hebben nog niet eens alle tussenliggende exponenten getest!

Het nieuwe priemgetal is onafhankelijk gecontroleerd op ondeelbaarheid door Tony Reix van Bull S.A. in Grenoble, Frankrijk. Hij gebruikte daarvoor 16 Itanium2 1.5 GHz CPUs van een Bull NovaScale 6160 HPC in het Research Center van Bull in Grenoble, waarop het Glucas programma draaide van Guillermo Ballester Valor uit Granada, Spanje.

Perfectly Scientific, Dr. Crandall's onderneming die het FFT algorithme heeft ontwikkeld dat GIMPS gebruikt, zal een affiche maken met daarop alle 9,8 miljoen cijfers. Het wordt echter tamelijk prijzig, omdat een grote poster afdrukken in een nette 1-punts letter bepaald geen sinecure is! Kortom, een geinig kado voor de echte wiskunde-gek in uw familie.

Lees voor meer informatie over deze priemvondst het officiŽle persbericht.

De Engelstalige website Mathworld heeft een goed artikel over M[44].

Op 15 december 2005 ontdekten Curtis Cooper en Steven Boone het 43e Mersenne priemgetal dat tot nu toe bekend is, 230402457-1. Op 18 februari 2005 berekende Dr. Martin Nowak het 42e bekende mersenne priemgetal, 225964951-1. Op 15 mei 2004 vond Josh Findley de priem 224036583-1.

Enkele eerdere wereldrecords van GIMPS:


40e bekende Mersenne priemgetal gevonden

Op 17 november 2003 ontdekte Michael Shafer's computer het 40e bekende Mersenne priemgetal, 220996011-1! Dit getal is een kanjer van maar liefst 6.320.430 cijfers! Het was daarmee het grootst tot dan toe bekende priemgetal, GIMPS' vorige record overtreffend met meer dan 2 miljoen cijfers.

U kunt het programma ophalen voor uw kans om het volgende wereldrecord priemgetal te vinden! Een forum voor nieuwkomers is beschikbaar om al uw eventuele vragen te beantwoorden.

Gelukwensen aan Michael en allen die aan GIMPS deelnemen voor hun aandeel in deze verbazingwekkende vondst. Ga naar deze links voor uitgebreidere informatie:

En dan nog dit: Perfectly Scientific, Dr. Crandall's onderneming die het FFT algorithme heeft ontwikkeld dat GIMPS gebruikt, maakt een affiche dat u kunt bestellen met daarop alle 6.320.430 cijfers. Het is echter nogal prijzig (70 dollar!), omdat een grote poster (ca. 70x100 cm) afdrukken in een nette 1-punts letter niet gemakkelijk is!


Eerder record: 39e Mersenne priemgetal gevonden

Het getal is enorm groot - meer dan 4 miljoen (decimale) cijfers! De 20-jarige Canadees Michael Cameron bewees op 14 november 2001 dat 213.466.917-1 priem is. Hoewel zijn 800 MHz AMD computer maar een paar weken nodig had voor dit priemgetal, heeft 't het GIMPS project bijna twee en een half jaar gekost, en waren er tienduizenden computers voor nodig, om van meer dan 100.000 Mersenne getallen te moeten vaststellen, dat het hier samengestelde getallen betrof. Hartelijke gelukwensen aan Michael en iedereen die aan GIMPS heeft bijgedragen voor deze opmerkelijke vondst. Kijk voor meer informatie op deze links:


Eerder nieuws: GIMPS Vindt Zijn Vierde Priemgetal
26.972.593-1 is het 38e Mersenne priemgetal.

De New Scientist en Oregonian maakten het nieuws als eerste bekend. De San Jose Mercury News was de eerste die het precieze getal publiceerde, zich baserend op onze officiŽle persverklaring. Lees ook Chris Caldwell's artikel. Richard Crandall heeft een poster te koop en Landon Noll heeft een web pagina waarop het getal in het Engels is uitgeschreven.


Achtergronden


De Grote Internet Mersenne Priemgetal Speurtocht (GIMPS) bundelt de rekenkracht van duizenden kleine computers als die van jou om het schijnbaar onhanteerbare probleem op te lossen van het vinden van ZEER grote priemgetalen. GIMPS zoekt in het bijzonder Mersenne Priemgetallen, uitgedrukt in de formule 2P-1. Meer dan 60.000 mensen hebben computertijd bijgedragen om Mersenne Priemgetallen van wereld-record formaat te helpen ontdekken. Door heel de geschiedenis heen is het grootst bekende priemgetal meestal een Mersenne priemgetal geweest.

GIMPS, dat is opgericht in januari 1996, heeft tot dusver veertien Mersenne priemgetallen ontdekt. Enkele ontdekkingen: op 17 november 2003 vond Michael Shafer het 40e Mersenne priemgetal, 220996011-1. Op 14 november 2001 vond Michael Cameron het 39e Mersenne priemgetal, 213466917-1. Op 1 juni 1999 vond Nayan Hajratwala het 38e mersenne priemgetal, 26972593-1. Op 27 januari 1998 vond Roland Clarkson het priemgetal 23021377-1. Op 24 augustus 1997 ontdekte Gordon Spence het priemgetal 22976221-1. In november 1996 ontdekte JoŽl Armengaud het priemgetal 21398269-1. Word jij misschien de volgende?

Je kunt aan deze zoektocht deelnemen door de gratis software te downloaden. De nieuwste versie is 27.9; deze dateert van 12 december 2012. Van de bij prime95 behorende readme.txt (een oude versie) is tot nu toe ca. 70% vertaald als leesmij tekst in het Nederlands.

Het zoeken wordt gecoŲrdineerd door een centrale server die Primenet heet. Mocht je je zorgen maken over de effecten van deze programmatuur op je computer: de universiteit van Albany heeft een uitstekende case study geschreven, evenals Temple University. Bovendien kunnen de Primenet server FAQ en de GIMPS FAQ (FAQ=veelgestelde vragen) een antwoord hebben op allerlei mogelijke vragen die je hebt.

De Primenet server houdt statistieken bij sinds hij in 1998 in werking is gesteld, en ik (George Woltman) [Nederlandstalig linkje] houd aparte statistieken bij, inclusief resultaten van gebruikers die niet meedoen via Primenet, en resultaten van vůůr Primenet. Je kunt de voortgang van de zoektocht per uur overzien op de Primenet server's statistieken pagina of per week op de GIMPS status pagina. Je kunt ook je individuele bijdrage volgen op de Primenet server's Top Producers pagina of op de GIMPS Top Producers pagina.

GIMPS helpt de wiskundigen ook de Cunningham tabellen in te vullen. Dit betreft het factoriseren van 2N-1 en 2N+1 voor alle N onder de 1200. Je hebt meer kans een nieuwe Cunningham factor te vinden dan een nieuw Mersenne priemgetal. Er is alleen geen prijzengeld.

Voor degenen die geen PC's gebruiken: er is C broncode (Nederlandstalige pagina) beschikbaar opdat ook jij Lucas-Lehmer primaliteits-tests op je apparatuur kunt draaien.


Wat zijn Mersenne getallen?


Mersenne getallen zijn genoemd naar de Franse monnik Marin Mersenne, die je aankijkt van op de achtergrond. Deze getallen hebben de vorm 2P-1. Een klein percentage van deze getallen is priem. Een Lucas-Lehmer primaliteits-test wordt gebruikt om te weten te komen welke Mersenne getallen priem zijn. De links hieronder geven een prachtige beschrijving van Mersenne getallen en hun geschiedenis.
Chris Caldwell's internet pagina over Mersenne getallen
Luther Welsh zijn internet pagina over Mersenne getallen
Meld je aan bij een mailinglijst voor diepgaande discussies over Mersenne getallen
Uitstekende Nederlandstalige pagina over Mersenne getallen


Nieuwsbrieven


Nieuwsbrieven uit de geschiedenis van GIMPS zijn ook verkrijgbaar. Ze zijn van de data: 24 februari 1996, 26 februari 1996, 12 april 1996, 11 juni 1996, 31 juli 1996, 3 september 1996, 1 november 1996, 23 november 1996, 15 januari 1997, 11 maart 1997, 26 mei 1997, 1 september 1997, 2 februari 1998, 22 mei 1998, 3 april 1999, 6 juli 1999, 4 oktober 1999, 25 september 2001 en 2 december 2003. Je kunt je opgeven om toekomstige nieuwsbrieven toegestuurd te krijgen per e-mail.


Overige links


Vergelijk de snelheid van jouw computer met die van anderen.
Lees over de geschiedenis van het lovefest team. Zij zijn een van de vele groepen die zijn gevormd om snel de top poducers lijst te beklimmen.
Cyril Flaig is ook een nieuw team begonnen.
Gave banners om aan je thuisbladzijde toe te voegen.
Meer banners voor je internet pagina.


English* Gratis software! FAQ Status Top Producenten ECM Factoriseren
Credits Broncode! Exponenten Stuur e-mail Naar mailinglijst Meer Wiskundige Projecten

  *) Naar de engelstalige GIMPS pagina op www.mersenne.org

-Vertaling uit het Engels door R. van der Peijl-     Laatste wijziging:   7 februari 2013