les1:    Les 2:   Les 3:  les 4  les 5   Les 6

Les 12. Marx

Het kwaad is bij Marx vervreemding:  het vervreemden van de arbeid, van de produkten van de arbeid, van het produktieproces en het menszijn van de arbeider door de kapitalist. Als dat nu eens ophield, zou dan niet een veel betere samenleving ontstaan? Marx is econoom, filosoof en revolutionair tegelijk.Of zou je hem een anti-filosoof moeten nemen? Op zijn graf in Loden staat een van zijn stellingen"'the philosophers have only interpreted the world; the point, however, is to change it.'

een uitstekend kort engelstalig artikel over Marx

http://nl.wikipedia.org/wiki/Karl_Marx

1844, De vroege, filosofische Marx: de Parijse manuscripten

1845-47  het communistisch manifest

1867 "late" Marx: Das Kapital

 

Les 11: kijken naar lijden

Verschillende levensbeschouwingen hebben uiteenlopende manier om met het lijden om te gaan. We kunnen kijken naar het stoïcisme wat afstandelijkheid leert, evenals het boeddhisme. Religies hebben er verschillende ideeën over, het christendom kijkt er weer heel anders tegenaan, evenals het  hindoeïsme.

Les 10: genetische manipulatie

Als je genetische defecten als kwaad ziet, en met genetische manipulatie die nu eens wegwerkt, wat blijft er over?

Naar aanleiding van het profielwerkstuk van Andrea Maas Samenvatting

We kunnen van alles op gebied van genetische manipulatie, maar is het

1. veilig? (wat kan er misgaan?)

2. is het verantwoord (mogen we wel op dit niveau met de bouwstenen van het leven bemoeien?

Les 9: Utopia 2

Gesprek in hopelijk ruimere kring over de utopie van Robbert Manders. Samenvatting

Les 8: Discussie reïncarnatie, wiegendood en meer...

naar aanleiding van proefielwerkstuk Davide Scalora

Les 7: Utopia 1

Gesprek in kleine kring over de utopie van Robbert Manders. Samenvatting

Als je de bemoeizuchtige overheid als het kwaad ziet, en die overheid nu eens weg denkt, wat blijft er over?

Les 6

Omdat er belangstelling is voor Utopia van Thomas More is, gaan we het daar over hebben. Verzoek is om de tekst die ik stuurde te lezen.Het kwaad in de wereld, als je dat nu eens wegdenkt, wat blijft er dan over van de wereld? Een utopie?

De engelse tekst van Utopia, een boekje van iets minder dan 60 bladzijden is redelijk goed leesbaar engels als je er eenmaal aan gewend bent, te vinden op http://www.gutenberg.org/files/2130/2130.txt
Commentaren: wiki: http://nl.wikipedia.org/wiki/Utopia_(boek)
boekverslag: http://www.scholieren.com/boekverslagen/13934

Les 5:

een open gesprek over de film "Song Song and Little Cat" en de geschiedenis van het communisme.

De vraag voor deze keer: waar komt het kwaad in de wereld vandaan? is blijven staan.

Socrates: http://nl.wikipedia.org/wiki/Socratische_methode

Doorvragen om dwalingen te leren herkenen, dan zoeken aar de echte kennis, die van binnen moet komen. Door vragen te stellen brengt Socrates de herinnering (anamnese) aan de echte ideeën, vormen etc naar boven bij zijn gesprekspartner.Daarbij is hij een soort vroedvrouw die wijsheid helpt geboren te worden (maieutiek), de methode heet hermeneutiek (manier om kennis te krijgen).  Uiteraard zijn de beschrijvingen van Plato!

De oplossing van de vraag van de vorige keer: mogelijke antwoorden zijn natuurlijk 2, 6 als je de zijkanten meetelt, maar ook 1 of 2, als je de band van Möbius bekijkt, door een draai in het vlak worden onder en bovenkant verbonden met elkaar, en ontstaat een papier met een voor/achterkant en 1 zijkant. De kunst van Escher. 

Wat was nu het verschil tussen de natuurfilosofen en de wereld waarin ze leefden: de Grieken verklaarden van allerlei verschijnselen uit activiteiten van de goden, het donderde omdat (Donar, Zeus, Baal... noem maar op kwaad waren/aan het vechten was etc. ) De natuurfilosofen verklaarden verschijnselen uit de aard van materie zelf.

Verder een planning van het verdere verloop van de lessen in periode 3 en 4. Twee of drie richtingen: algemene filosofie, sociale filosofie, levensbeschouwing.

 

Les 4: 18 december

Kan iets bestaan dat zowel rond, driehoekig als vierkant is. Bestaat een vierkante circel? Het ronde vierkante driehoekje. Hoe je dingen kunt beschrijven met wiskunde, en dingen kunt zien. De wereld van de ideeën en de wereld van de tastbare zaken.

Leukitos/Democritos, Thales en Pythagoras/Xenophanes besproken. De grotillustratie van Plato. De volgende keer wil ik wat bespreken over Socrates, de leermeester van Plato

De vraag voor de volgende keer: hoeveel kanten heeft een papier?

les 3. 11 december

een erg leuke les, met kleine bezetting; slechts 4 mensen, waarvan wel enkele nieuwe belangstellenden. We hebben vooral een lang open gesprek gehad over het 2e vraag op een kaartje: "waar komt de wereld vandaan".
Een vraag die ik meegegeven heb: of iets kan bestaan dat zowel rond, driehoekig als vierkant is. Bestaat een vierkante circel?

Les 2. 27 november

De tekst Spreken of schrijven.htm besproken; een tekst over de ontoereikendheid van teksten.

De vraag van het kaartje van vorige keer "wie ben jij" besproken

Bespreking "wie ben jij":

En de volgende vraag "waar komt de wereld vandaan" gesteld. In verband daarmee de volgende lijst van vroeg-Griekse filosofen uitgedeeld, met de opdracht iets over hen op te zoeken. Vaak hebben zij ideeën waar de wereld vandaan komt en waaruit ze bestaat. Ik heb de lijst met links aangevuld om het opzoeken te vergemakkelijken.

  1. Thales: http://nl.wikipedia.org/wiki/Thales_van_Milete
  1. Anaximandros http://nl.wikipedia.org/wiki/Anaximandros
  2. Anaximenes: http://nl.wikipedia.org/wiki/Anaximenes

Ze worden alledrie besproken in http://nl.wikipedia.org/wiki/School_van_Milete

  1. Pythagoras: http://nl.wikipedia.org/wiki/Pythagoras
  1. Xenophanes: http://nl.wikipedia.org/wiki/Xenophanes

en zijn leerling:

  1. Parmenides: http://nl.wikipedia.org/wiki/Parmenides
  2. Zeno: http://nl.wikipedia.org/wiki/Zeno_van_Elea, die allerlei bewijzen voor Parmenides' opvattingen bedacht
  1. Herakleitos: http://nl.wikipedia.org/wiki/Herakleitos
  2. Empedokles: http://nl.wikipedia.org/wiki/Empedocles
  1. Leukkipos: http://nl.wikipedia.org/wiki/Leucippus
  2. Demokritos: http://nl.wikipedia.org/wiki/Democritus
  1. Anaxagoras: http://nl.wikipedia.org/wiki/Anaxagoras

Een snel overzicht vind je op http://users.telenet.be/movila/filo21.html

Vergeleken met de wijsheidsspreuken waar we de vorige keer een test over gedaan hebben is hun filosofie over het algemeen erg speculatief; de wijsheidsspreuken zijn heel praktisch in de zin van hoe moet je in een gegeven situatie handelen. Bij deze Grieken vinden we filosofie die speculatieve theorieën over de wereld bedenkt.

Les 1. 13 november

We hebben het gehad over

Huiswerk volgende keer (27 november, 13.50, locatie nog nader te bepalen, zonder bericht lokaal 70) :

Thema's filosofie die jullie zelf hebben opgegeven:

religie:

manier van denken van verschillende religies, in ieder geval, de rest lijkt mij ook interessant

religie

incarnatie, hemel of niks

vrijheid van religie

 

Verder kijken dan het zichtbare; het voelen van energie, bestaat dat; bovennatuurlijk (paranormaal?)

geesten

leven en dood

dromen/realiteit

bewustzijn

 

maatschappelijke / sociale kwesties:

hoe de maatschappij tot stand is gekomen (dmv filosofie)

moderne ideeën om de samenleving te verbeteren

communisme

Karl Marx

aliënatie

broeikas effect

 

ethische kwesties

opvoeding, wat is een goede manier van opvoeden

goede manier van omgaan met verschillende typen mensen

 

diverse:

Robert Johnson

filosofen tegenover elkaar (en dan misschien discussiëren)

 

ik vind alles wel OK, discussiëren