Andere documenten:
Expositie
Michaëlkerk, Breda, 2005
Expositie
Catharinakerk Eindhoven, 2005
Expositie HYPOLYTUSKERK,
Hypolytushoef, 2004
Expositie Petrus en
Pauluskerk, Tilburg, 2004
Expositie Catharinakerk
Eindhoven, 2002
ander
werk Huub Bogaers
Sleutel: Overzicht en
Uitleg
Over de maker en het ontstaan
Tekst blad "Inspiratie"
Preek
Gedicht Nicolaas Beets
Programma 2005:
Veertigdagentijd (10 februari-25 maart)
Expositie Catharinakerk Eindhoven. lezing/vertoning op 22 maart
Expositie parochiekerk Breda-Oost TeteringenCatharinakerk
Breda. lezing/vertoning op 15 maart
Seminar op de HQ school for Bible&Arts 23 februari
In de vastentijd van 2004 waren er exposities van mijn werk
rond de kruiswoorden in de Hypolytuskerk in
Hypolytushoef (Noord-Holland) en de Petrus
en Pauluskerk in Tilburg (aan de Vierwindenlaan). Op 6 april
gaf ik daar een vertoning / lezing.
Rond de serie is een CD-ROM verkrijgbaar met de
schriftlezingen, muziek, een powerpoint presentatie van een
schilderij, en enkele websites. |
Terug naar Index
Laatst aangepast: 17-02-2005
Over Kruiswoorden, kruisbeelden
"Kruiswoorden" doet denken aan puzzels.
Hier worden Jezus' kruiswoorden in elkaar gepast en beeldend
ingevuld.
Hartekreten, met een ongelofelijke directheid.
Tegelijk geworteld in de Tenach, het Oude Testament. In enkele
woorden wordt een hele tekst wakker geschud uit de herinnering.
Profetische beloften uit de psalmen worden gewekt. Daarom zijn hier
de kruiswoorden uit het evangelie verbonden met teksten uit het oude
testament. Beloften worden vervuld, voorspellingen ingevuld. In
tegenstelling tot The Passion van Mel Gibson probeer ik de teksten
uit het nieuwe testament krachtig voor zichzelf te laten spreken, en
van daaruit te verbinden met het oude testament. De nadruk ligt niet
op het lijden en het geweld, maar op de door Jezus gesproken
woorden. |
 |
 |
De wanhopige uitroep
van de Gekruisigde "Mijn God, waarom hebt Gij Mij
verlaten?" is de aanhef van psalm 22, waarin met verbijsterende
precisie de kruisiging wordt voorzegt - honderden jaren voordat de
kruisdood zelfs maar bedacht werd. Én de gevolgen die er nu nog
steeds uit voortvloeien, drieduizend jaar nadat deze psalm werd
geschreven. Nog steeds verkondigt de ene generatie Gods
gerechtigheid aan de volgende. "Omdat Hij het gedaan
heeft", zoals deze psalm besluit… Omdat Hij het volbracht
heeft, zoals het ook vertaald kan worden.
Jezus' woorden zijn wegwijzers voor persoonlijk
en geestelijk leven. Zo ook de zeven woorden die Hij vanaf het kruis
spreekt, en die in verschillende evangeliën opgetekend staan.
Stervend heeft Jezus nog steeds woorden van eeuwig leven. Het zijn
tegelijk woorden van zorg voor de mensen die er bij waren,
lijdenskreten, woorden van verzoening.
Het kruisbeeld is het christelijk symbool bij
uitstek. Vol betekenis, tegenstellingen en spanningen. Geliefd en
gehaat. Veelvuldig uitgebeeld door kunstenaars. Inspiratie en
cliché. Vervloekt hout dat tot verlossing wordt. Balken die
verbinden wat gescheiden was. Verticaal hemel en aarde, God en
mensen. Horizontaal mensen met elkaar verbindend.
Deze zeven woorden worden hier tot één beeld
getekend. Kruisbeelden en kruiswoorden worden bijeen gebracht om het
verhaal tot één beeld te verdichten. |
|
| Teksten
Oude en Nieuwe Testament |
| Jesaja 55:5 Zie, een volk dat gij niet kendet,
zult gij roepen, en een volk dat u niet kende, zal tot u snellen ter
wille van de Here, uw God, en van de Heilige Israels, omdat Hij u
verheerlijkt heeft. |
Lucas 23:33 En toen zij aan de
plaats gekomen waren, die Schedel genoemd wordt, kruisigden zij Hem
daar en ook de misdadigers, de ene aan zijn rechterzijde en de
andere aan zijn linkerzijde. 34 En Jezus zeide: Vader,
vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen. En
zij wierpen het lot om zijn klederen te verdelen.
Lucas 23:35 En het volk stond erbij en zag toe.
Ook de oversten hoonden en zeiden: Anderen heeft Hij gered, laat Hij
nu Zichzelf redden, indien Hij de Christus Gods is, de uitverkorene!
36 Ook de soldaten kwamen naderbij om Hem te bespotten en brachten
Hem zure wijn, 37 en zeiden: Indien Gij de Koning der Joden zijt,
red dan Uzelf! 38 Er was ook een opschrift boven Hem: Dit is de
Koning der Joden. |
 |
| 6 Zoekt de Here, terwijl Hij Zich laat vinden;
roept Hem aan, terwijl Hij nabij is. 7 De goddeloze verlate zijn weg
en de ongerechtige man zijn gedachten en hij bekere zich tot de Here,
dan zal Hij Zich over hem ontfermen; en tot onze God, want Hij
vergeeft veelvuldig. |
Lucas 23:39 Een der gehangen
misdadigers lasterde Hem: Zijt Gij niet de Christus? Red Uzelf en
ons! 40 Maar de andere antwoordde en zeide, hem bestraffende: Vreest
zelfs gij God niet, nu gij hetzelfde vonnis ontvangen hebt? 41 En
wij terecht, want wij ontvangen vergelding, naar wat wij gedaan
hebben, maar deze heeft niets onbehoorlijks gedaan. 42 En hij zeide:
Jezus, gedenk mijner, wanneer Gij in uw Koninkrijk komt. 43 En Hij
zeide tot hem: Voorwaar, Ik zeg u, heden zult
gij met Mij in het paradijs zijn. |
 |
| Ps 22:9 Gij toch hebt mij
uit de moederschoot getogen, Gij deedt mij vertrouwend rusten aan de
borst van mijn moeder; 10 aan U werd ik overgegeven bij mijn
geboorte, van de moederschoot af zijt Gij mijn God. 11 Wees dan niet
verre van mij, want nabij is de nood, en er is geen helper. 12 Vele
stieren hebben mij omringd, buffels van Basan hebben mij omsingeld;
13 zij sperren hun muil tegen mij open; een verscheurende, brullende
leeuw. |
Johannes 19:25 En
bij het kruis van Jezus stonden zijn moeder en de zuster zijner
moeder, Maria van Klopas en Maria van Magdala. 26 Toen dan Jezus
zijn moeder zag en de discipel, die Hij liefhad, bij haar staande,
zeide Hij tot zijn moeder: Vrouw, zie, uw
zoon. Daarna zeide Hij tot de discipel: Zie,
uw moeder. En van dat uur af nam de discipel haar bij
zich in huis. |
 |
| Psalm 22:1 Mijn
God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten,
verre zijnde van mijn verlossing, bij de woorden van mijn
jammerklacht? 2 Mijn God, ik roep des daags, en Gij antwoordt niet,
en des nachts, en ik kom niet tot stilte. 3 Nochtans zijt Gij de
Heilige, die troont op de lofzangen Israels. 4 Op U hebben onze
vaderen vertrouwd, zij hebben vertrouwd, en Gij deedt hen ontkomen;
5 tot U hebben zij geroepen en zij werden gered, op U hebben zij
vertrouwd en zij zijn niet beschaamd. 6 Maar ik ben een worm en geen
man, een smaad voor de mensen en veracht door het volk. 7 Allen die
mij zien, bespotten mij, zij steken de lip uit, zij schudden het
hoofd: 8 Wentel het op de Here; laat die hem verlossen, hem redden,
Hij heeft immers welgevallen aan hem! |
Matteüs 27:46 En
van het zesde uur af kwam er duisternis over het gehele land tot het
negende uur. Omstreeks het negende uur riep Jezus met luider stem,
zeggende: Eli, Eli, lama sabachtani?Dat
is: Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij Mij
verlaten? |
 |
| Psalm 22: 14 Als water ben
ik uitgestort en al mijn beenderen zijn ontwricht; mijn hart is
geworden als was, het is gesmolten in mijn binnenste;15 verdroogd
als een scherf is mijn kracht, mijn tong kleeft aan mijn gehemelte;in
het stof des doods legt Gij mij neer. 16 Want honden hebben mij
omringd, een bende boosdoeners heeft mij omsingeld, die mijn handen
en voeten doorboren. 17 Al mijn beenderen kan ik tellen; zij kijken
toe, zij zien met leedvermaak naar mij. 18 Zij verdelen mijn
klederen onder elkander en werpen het lot over mijn gewaad. 19 Maar
Gij, Here, wees niet verre; mijn sterkte, haast U mij ter hulpe. 20
Red van het zwaard mijn ziel, mijn eenzame, van het geweld van de
hond. 21 Verlos mij uit de muil van de leeuw, en van de horens der
woudossen. |
Johannes 19:28
Hierna zeide Jezus, daar Hij wist, dat alles reeds volbracht was,
opdat de Schrift vervuld zou worden:Mij dorst! |
 |
(Ps 22) Gij hebt mij geantwoord! 22 Ik zal uw naam
aan mijn broeders verkondigen, in het midden der gemeente zal ik U
lofzingen. 23 Gij, die de Here vreest, looft Hem, verheerlijkt Hem,
gij ganse nageslacht van Jakob, en hebt ontzag voor Hem, gij ganse
nageslacht van Israel. 24 Want Hij heeft niet veracht noch versmaad
de ellende van de ellendige, en zijn aangezicht niet voor hem
verborgen, maar Hij heeft gehoord, toen hij tot Hem riep. 25 Van U
komt mijn lof in een grote gemeente, mijn geloften zal ik betalen in
de tegenwoordigheid van wie Hem vrezen. 26 De ootmoedigen zullen
eten en verzadigd worden, wie de Here zoeken, zullen Hem loven, uw
hart leve op, voor immer. 27 Alle einden der aarde zullen het
gedenken en zich tot de Here bekeren; alle geslachten der volken
zullen zich nederbuigen voor uw aangezicht. 28 Want het koninkrijk
is des Heren, Hij is heerser over de volken. 29 Alle welgedanen der
aarde eten en aanbidden; voor Hem knielen allen die in het stof
nederdalen, en wie zijn ziel niet in leven kan houden. 30 Het
nakroost zal Hem dienen, er zal van de Here verteld worden aan het
komende geslacht; 31 Zij zullen zijn gerechtigheid verkondigen aan
het volk dat geboren zal worden,
omdat
Hij het gedaan heeft. |
Johannes 19:29 Er
stond een kruik vol zure wijn; zij staken dan een spons, gedrenkt
met zure wijn, op een hysopstengel en brachten die aan zijn mond. 30
Toen Jezus dan de zure wijn genomen had, zeide Hij:
Het is volbracht!En
Hij boog het hoofd en gaf de geest. |


|
| Psalm 31:5 In
uw hand beveel ik mijn geest; Gij verlost mij,
Here, getrouwe God…. 8 Gij toch hebt mij aan de vijand niet
prijsgegeven, Gij hebt mijn voeten in de ruimte doen staan… 12
Vergeten ben ik, uit het hart, als een dode; ik ben geworden als
gebroken vaatwerk… 21 Geprezen zij de Here, want Hij heeft mij
wonderbare goedertierenheid betoond in de gloed der benauwdheid. 22
Terwijl ik in mijn angst dacht: ik ben verbannen uit uw oog; hebt
Gij voorwaar mijn luide smekingen gehoord, toen ik tot U riep om
hulp. |
Lucas 23:44 En het
was reeds ongeveer het zesde uur en er kwam duisternis over het
gehele land tot het negende uur, 45 want de zon werd verduisterd. En
het voorhangsel van de tempel scheurde middendoor. 46 En Jezus riep
met luider stem: Vader, in uw handen beveel Ik
mijn geest.En toen Hij dat gezegd had, gaf Hij de geest. |
 |
|