Bijbelverhalen uit Kameroen
De bijbelverhalen die deel uitmaken van deze expositie werden uitgezocht door Hedda Klip. Hedda Klip werkte als docente, uitgezonden door de Raad voor de Zending, aan de Theologische School van de Presbyteriaanse Kerk van Kameroen van september 1994 tot juli 1998.
De afbeeldingen in de serie Het leven van Jesus Mafa zijn het resultaat van schetsen en foto's gemaakt in het noorden van Kameroen. Dorpelingen in het gebied van de Mafa speelden de verhalen na uit het leven van Christus. De achtergrond van de afbeeldingen bestaat dan ook in veel gevallen uit het Mandara-gebergte van Kameroen. Maar ook in de kleding, de vorm van de huizen en dergelijke is de cultuur van de Mafa herkenbaar.
De platen werden gemaakt met het oog op het evangelisatie-en zondagsschoolwerk. Daarom werd er ook gekozen voor het drukken op een zeer sterk en niet scheurbaar vel plastic in plaats van op papier. Zo zijn de afbeeldingen bestand tegen zon en regen, insecten en schimmel. Ze kunnen zelfs zo nodig onder een natte doek gestreken worden.
Uit de serie van zestig platen heeft Hedda Klip er tien gekozen. Allemaal afbeeldingen waar vrouwen op staan. Bij elk bijbelverhaal geeft zij haar gedachten weer. Dat geldt in eerste instantie de afbeelding zelf, maar zij vult die aan met elementen uit de cultuur en de samenleving van Kameroen.
Zendingsbureau van de Nederlandse Hervormde Kerk, Oegstgeest
De Geboorte van Christus
De eerste afbeelding is een voorstelling van Maria met kind. Jozef staat er ook bij, maar het gaat duidelijk om Maria, die blij naar de herders kijkt en haar slapende baby laat zien. Stralend ziet ze eruit. Heel verzorgd, zoals Kameroense vrouwen er altijd uitzien als ze op bezoek gaan of bezoek ontvangen. In Kameroen komt al het kraambezoek kort na de bevalling. Er is een groot feest, waar gezamenlijk gezongen, gedronken en gedanst wordt. Zo wordt de nieuwe baby welkom geheten. De moeder zit moe, dankbaar en stralend tussen de gasten. Ze is prachtig gekleed in een nieuwe jurk, met een doek in dezelfde kleur stof om haar hoofd, net als deze Afrikaanse Maria.
De Samaritaanse Vrouw
Dit is een voorstelling van de Samaritaanse vrouw. Eén van de vrouwelijke studenten van de Theologische School van de Presbyteriaanse Kerk schreef eens een scriptie over vrouwen in de Bijbel. Ze besteedde tien van de vijftig pagina's aan de Samaritaanse vrouw. Dat verhaal sprak haar aan. Een 'onreine' vrouw als de Samaritaanse, een weduwe, wordt door Jezus als gesprekspartner serieus genomen. Zelf had deze studente veel te stellen met mensen, die vonden dat ze als vrouw geen dominee kon worden. Ze vertelde dat haar oom vrouwen 'dingen' vond, met wie hij niet wilde praten. Deze studente is inmiddels een predikante.
Martha en Maria
Het is duidelijk te zien: Maria is de enige vrouw, die rustig op de bank zit. Voor de andere vrouwen gaat het leven in dit Afrikaanse dorpje gewoon door, ook al is Jezus gekomen. Een vrouw op de achtergrond is bezig met de was. Er staan een paar emmers; Martha stampt de maïs fijn. Het is blijkbaar een gewone werkdag. Geen dag om er zo rustig bij te zitten als Maria doet. Ze zit daar zo netjes en kalm, alsof een vrouw niet de hele dag bezig hoort te zijn. Ze heeft zelfs de handen gevouwen. Waarom pelt ze geen meloenpitten onder het luisteren? Dan zou ze tenminste wat doen. "Een paardentand en een vrouwenhand staan nooit stil", luidt het gezegde. Maar deze handen staan wel stil. Ze zijn aandachtig gevouwen, ter ere van Jezus.
Het Feestmaal
Feestmaal in het dorp. Niet voor de hoge heren. Nee, alleen de gastheer en de man die rechts het voedsel uitdeelt, zien er rijk uit. Maar verder zijn de mensen armoedig gekleed. De meesten hebben geen schoenen aan. De man die net begroet wordt, heeft als enige een soort slippers aan. Maar zijn kleed is het schamelste van alle.
Echt honger is er niet in Kameroen. Dat kun je hier ook zien. De manga's hangen aan de bomen, klaar om geplukt te worden. Maar een echt feestmaal, met volop fufu en soep - wie weet, zit er wel vlees in! - dat is een traktatie. Kijk de mensen eens gelukkig lachen. Achterin is een jongen al muziek aan het maken. Want een echt feest ... daar hoort muziek bij. Na de maaltijd zal er zeker ook nog gedanst en gedronken worden.
De Verloren Zoon
De verloren zoon is terug. In de Bijbel is dat een verhaal over een zoon en een vader, wat knechten en een andere zoon. Meer niet. Maar hier
.... een moeder. Wat is ze blij. Misschien heeft haar man wel meer dan één vrouw en is deze jongen haar enige zoon. Nog een vrouw komt aanlopen. Een van zijn andere moeders. Want in Kameroen heeft een mens niet één moeder of vader. Alle oudere dorpsgenoten zijn voor hem als een vader of een moeder. Wie is de andere zoon? Is het die jongen rechts, die aan het wieden is geweest op het land? Dat deel van het verhaal lijkt ook erg on-Afrikaans. Niet meefeesten, als je broer terugkomt? Dat kun je niet maken! Natuurlijk, jaloezie komt ook in Afrika voor. Maar je afgunst zo direct uitspreken, dat doe je niet. Nee, iedereen zal meegefeest hebben, toen die verloren zoon terugkwam in dat Afrikaanse dorp.
Jezus zegent de Kinderen
Jezus en de kinderen. Een blote baby op zijn arm. Dat durft niet elke vader hem na te doen! Hij lacht. Volkomen ontspannen zit hij op een krukje met een stoet jongens en meisjes om hem heen. Kinderen, er zijn er veel van in Afrika. Bij ons in Nederland zijn de gezinnen vaak klein. In Afrika zijn heel veel kinderen. Kinderen moeten zich nuttig maken. Helpen in het huishouden. Water halen. Voor de baby's zorgen, zoals dat meisje rechts, met een broertje in een gele doek op de heup.
Heerlijk dat er eens een volwassene is, die hen niet commandeert, maar die hun verhalen vertelt en aan het lachen maakt. Zoals Jezus.
De Tien Bruidsmeisjes
Hier zie je meisjes met lampen. Vijf lampen branden nog. Het meisje in het midden vult net haar lamp opnieuw met petroleum. De andere meisjes zonder olie kijken somber, want in de verte nadert de bruidsstoet onder tromgeroffel.
Mooi aan dit schilderij zijn de petroleumlampen. Die zie je echt overal, 's Avonds is het erg gezellig langs de weg. De avond valt vroeg, om halfzeven al. En dan zie je deze lampen branden. In hun warme, gele licht zitten de mensen genoeglijk te kletsen of te zingen, of zomaar te zitten. Zelfs op het woonerf hangen petroleumlampen. Want zomaar ineens kan de elektriciteit uitvallen. Dom, als je dan geen olie in huis hebt! Dan zit je echt in het stikdonker.
Rijk en Arm
Een rijke man en een arme weduwe gooien allebei een muntstuk in de offervaas, De man een goudstuk. De vrouw heeft iets grijzigs in haar hand, een muntje van weinig waarde. Maar Jezus, de man in het rood, legt uit dat het geld van de weduwe meer waard is. Zij geeft uit haar armoede.
Hoe zie je nu dat deze vrouw arm is? Ze ziet er eigenlijk wel aardig uit. Maar de rok, daar zie je het aan. Die is eigenlijk alleen maar geschikt om uit werken te gaan op het land, zeker niet om naar een huis van God te gaan! Ze heeft zelfs geen slippers aan. In de kerk in Kameroen moet iedereen nette schoenen aan. Tt\enslippers zijn verboden. Blootsvoets, dat heeft neg nooit iemand geprobeerd. Je zou het muntje terug in haar hand willen stoppen. Hou het, koop er maïs van voor je kind.
Paasmorgen
De vrouw, daar links in dat prachtige roze gewaad dwingt respect af. Ze neemt de zorg voor een overledene op zich. Daarom is ze gekomen naar het graf, met haar kruidige olie.
Een begrafenis in Kameroen verloopt heel anders dan in Nederland. Vanwege het warme klimaat moet de teraardebestelling snel plaatsvinden. Op begrafenissen in Kameroen moet de voorganger altijd de overledene groeten en een gebed uitspreken, terwijl de kist nog open is.
De rouw had deze man zeer lief. Ze nam de zorg welgemoed op zich. Ze heeft zich er zelfs feestelijk voor gekleed. Wat is haar vreugde groot, nu ze hem weer levend rond ziet lopen. Een wonder!
De Emmaüsgangers
Dit is een echt avondtafereel. Een vrouw, die wat aan het roosteren is op een houtvuurtje. Een moeder, die haar kind de borst geeft. Een klein meisje bedient de mannen die aan het eten zijn. Kinderen blijven net zo lang op als de ouders. Of ze vallen tegen hun ouders aan in slaap. De man in het rood is Jezus. Hij zit op een houten bank. Zo'n praktische houten bank die overal voor gebruikt kan worden. Hij eet met zijn rechterhand wat puree. De Emmaüsgangers staan erbij, de ene met een brandende lamp in de hand. Het is maar een gewone maaltijd in een gewoon dorp op een avond als alle andere. En toch is het zo bijzonder!
Laatst aangepast: 01-02-2005