Preek over Kruiswoorden, Kruisbeelden.

Inleiding:

De kruiswoorden geven een overzicht van de weg die we moeten gaan als we bij God willen horen - de eerste 3 - , en de weg die Jezus is gegaan om dat mogelijk te maken en daarvoor heeft hij bij ons willen horen - de tweede 3. En tenslotte het woord dat alles bij elkaar brengt.

Om de zeven kruiswoorden bij elkaar te brengen moet je tenminste 3 Evangeliën lezen. Ieder van de evangelie-schrijvers vertelt het verhaal weer anders, legt andere accenten, vertelt het verhaal vanuit een andere getuige. Door deze drie of vier verhalen tot één beeld te maken krijgen we wellicht een beter beeld van wat er gebeurd is op die vrijdagmiddag - mogelijk 7 april van het jaar 30

Kern:

A. Verbinding: onze weg tot God

De eerste drie kruiswoorden laten onze weg zien vanuit Gods standpunt, en de volgende Jezus weg, vanuit ons gezichtspunt. Heel bijzonder is dat Jezus gezichtspunt ook vanuit menselijk perspectief is: Hij is op onze plaats gaan staan.

1. Vader, vergeef hun

Vader, vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen. Een gebed aan de Vader om vergeving, als een uitgestoken hand die spreekt van schuld maar genade aanbiedt. Een donkere hand daarom - die spreekt van schuld.

Het aanbod ligt er - kies je ervoor om het aan te nemen of niet? Hier vraagt Jezus de vader om deze mensen die hem doodden te vergeven - en ik weet dat dit gebed ook geldt voor alle anderen die zonder te weten wat ze doen, Jezus afwijzen. In het gebed ligt ook een aanwijzing van schuld - als er geen schuld was geweest, had dit gebed geen enkele zin.


2. Heden met mij in het paradijs

Voorwaar, ik zeg u, heden zult gij met mij in het paradijs zijn. Een hand uitgestoken in vriendschappelijke ontmoeting aan degene die deze genade aanneemt, de belofte om met hem in het paradijs te zijn. Deze keer een lichte hand tegen een donkere achtergrond - het zag er voor die moordenaar donker uit. Hij wordt wel eens de "goede" moordenaar genoemd. Dat is een heel verkeerde omschrijving - er was niets goeds in de man zelf dat genade verdiende. Dat weet hij zelf ook; hij weet dat hij terecht gestraft wordt! Hij is net zo slecht als de ander moordenaar. Maar blijkbaar is hij niet zo verhard, hij komt tot het besef wie er naast hem hangt…

Die moordenaar beseft dat hij schuldig is en terecht gestraft wordt, en vraagt Jezus om aan hem te denken als Jezus in zijn koninkrijk gekomen is. Hij krijgt vergeving, en de belofte met Jezus in het paradijs te mogen zijn.

Voor sommigen ligt hier een aanleiding om een keuze voor God zo lang mogelijk uit te stellen, tenslotte kun je op het laatste moment nog kiezen en in de hemel komen. Dat is ook zo. Vergeet niet dat de andere moordenaar inmiddels zo verhard was door zijn leven, dat hij niet kon zien zoals de ander, dat er een heel bijzonder persoon naast hem hing… en voor hem is er geen belofte van eeuwig heil.

3. Aan elkaar gegeven

toen dan Jezus zijn moeder zag en de discipel, die hij liefhad, bij haar staande, zeide hij tot zijn moeder: vrouw, zie, uw zoon. Daarna zeide hij tot de discipel: zie, uw moeder. Onder het kruis, aan de voeten van Jezus, staan degenen die als familie aan elkaar gegeven worden. Om Jezus in elkaar te herkennen. Om vanaf nu Jezus' handen en voeten op deze aarde te zijn.

Als mensen eenmaal ervoor gekozen hebben om bij Jezus te horen, worden ze door Jezus ook aan elkaar gegeven, om voor elkaar te zorgen. En om datgene te doen wat er volgens god op deze aarde moet gebeuren: dus om Jezus handen en voeten op deze aarde te zijn. Dit is uitgebeeld als de gekruisigde met 2 mensen die onder het kruis staan, die elkaar de handen reiken. Sommigen zien er de vorm van een anker in, en daar zit wel wat in. De mensen die Jezus kennen zijn het anker van de hemel hier op aarde. Zoals wij het anker van de hoop hebben in het heilige der heiligen, waar god is, waar Jezus is binnengegaan, in de hemel, zo is de hoop van god op deze aarde de gemeenschap van heiligen.

samenvattend:

vanuit god gezien zijn er 3 stappen in de weg die we moeten gaan om bij hem terug te komen:
1) er een schuld, die vergeven moet worden, en die vergeving ligt al klaar - Jezus heeft er voor gebeden.
2) Als je dat aanbod aanneemt, neemt Jezus jou aan, en mag je bij Hem in het paradijs zijn.
3) als je Jezus aanneemt, wordt je door Hem gegeven aan de anderen die bij Hem horen.

B. Ontlediging: Jezus' weg

De woorden die de weg tot God vanuit ons perspectief laten zien. De weg van godverlatene - van ons omdat we God zijn kwijtgeraakt door de zonde; van Jezus die van God verlaten werd omdat hij in onze plaats ging staan.

4. Godverlaten

Omstreeks het negende uur riep Jezus met luider stem, zeggende: Eli, Eli, lama sabachtani? Dat is: mijn God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten? De kreet van godverlatenheid, die Jezus aan het kruis leerde kennen… de ervaring die hij deelt met ons.

Jezus was hier voor de eerste en enige keer in de eeuwigheid gescheiden van God, omdat hij de zonde op zich nam. En zonde mag niet bestaan, kan niet bestaan, in Gods nabijheid. Omdat Jezus op onze plaats ging staan, en onze zonden op zich nam, móest God hem verlaten. Daarom weet Jezus ook wat het is om gescheiden te zijn van God. Ik had gezegd dat deze kruiswoorden te maken hebben met hoe onze weg naar God is. Als we beseffen dat we uit onszelf helemaal niet bij God terecht kunnen, en dat dan uit gaan roepen: dat is wat dit woord uitspreekt. Het is de kreet van degene die roept dat er geen god kan bestaan, met alle ellende in de wereld… - niet van degene die dat als een smoes gebruikt om zijn of haar eigen leven te kunnen leiden, maar degene die lijdt aan dit leven, aan de godverlatenheid van dit leven. Jezus was bereid die godverlatenheid, zélfs die godverlatenheid, met ons te delen.

5. Dorst

Onlesbare dorst. Degene die de oceaan met water en met leven vulde, heeft nu zelf dorst en sterft… zodat onze dorst naar God gelest kan worden.

Als we beseffen van God gescheiden te zijn, kunnen we óf kiezen dat we dat zo niet willen laten, óf het erbij laten zitten. Als we ervoor kiezen om bij God te willen horen, dan heet dat ook "dorst hebben naar God". Dorst naar God die leven geeft. Zoals je water nodig hebt om te blijven leven, heb je ook God nodig die leven geeft. Als je dat gaat beseffen sta je er voor open om God zélf die dorst naar hem te laten lessen.

Het beeld kun je op meer dan één manier zien: een mond die roept van dorst - Jezus torso, wat verdroogd en verbroken is… of Jezus die met geheven handen voor het aangezicht van god staat, en Gods toorn van ons afwendt.
Op het 6e kruiswoord ga ik later in - eerst wil ik het hebben over het laatste woord van ontlediging, voor het woord dat alles bij elkaar brengt ter sprake komt.

7. Vader, in uw handen beveel ik mijn geest.

Degene die de mens de adem inblies blaast nu zelf de levensadem uit. Zodat wij onze geest, onze levensadem, aan de handen van de vader kunnen toevertrouwen. Vrijwillig geeft hij zijn leven op, verliest zijn leven om het te winnen voor iedereen…

Je ziet hier dat Vader, Zoon en Geest alledrie aanwezig zijn bij het sterven van Jezus; de Zoon geeft de Geest terug aan de Vader. Weer een woord van ontlediging.

Het beeld heeft die drie punten en drie lijnen; die kunnen voor drie spijkers staan en de lijnen van de gekruisigde. Of juist van Jezus die als het ware loskomt van het kruis. Als je goed kijkt zie je het beeld van de witte duif, het teken van de heilige geest er achter. De beweging van de bovenste lijn heeft wel verband met het leven van Jezus. Afgedaald in deze wereld, verhoogd aan het kruis, gestorven, begraven en nedergedaald ter helle, ten derde dage verrezen, opgevaren naar de hemel… vanwaar hij de heilige Geest heeft gezonden, vanwaar hij zal komen om zijn gemeente mee te nemen.

samenvattend:

1) Je moet eerst merken dat je God kwijt bent, dat je godverlaten bent - en Jezus heeft voor jou van God verlaten willen zijn.
2) Je moet dorst hebben naar god - en Jezus heeft ook dat gekend.
3) Je kunt je aan God, de Vader overgeven. Jezus heeft zichzelf helemaal "ontledigd" om dat mogelijk te maken.
Als je het aanbod van genade aanneemt, geef je zonden weg, zodat god die weg kan doen, maar je geeft ook je leven aan God - zodat hij er mee kan doen naar zijn goeddunken. Jezus is dan je redder en heer. De kruiswoorden beginnen en eindigen met een gebed tot de Vader - niet meer de afstandelijke God, die Jezus heeft verlaten, maar hier spreekt Jezus weer van de Vader.

C. Het verbindende woord

6. Het is volbracht!

Het 6e woord, "het is volbracht", brengt alles bij elkaar. Aanvaarding in "het is volbracht" - de cirkel sluit zich. In deze drie woorden komt alles bij elkaar… Als je beseft dat "het is volbracht" dat er betaald is, en dat dit ook voor jou geldt, dan is dit kruiswoord ook in jouw leven waar geworden.

parallel met de 7 scheppingsdagen.
schepping: kruis: herschepping (kol 1:15 en 18) 2x3 dagen + 1:
3 dagen van ruimte scheppen door scheiding 3 woorden van verbinding die ons ruimte geven - van God met zondaars, van een moordenaar met Hemzelf, en van gelovigen met elkaar.
3 dagen van ruimte vullen 3 woorden van zelf-ontlediging (God waarom hebt U Mij verlaten, Mij dorst, en Vader in Uw handen beveel ik mijn Geest). Zie ook Fillipenzen 2:6 die, in de gestalte Gods zijnde, het Gode gelijk zijn niet als een roof heeft geacht, 7 maar Zichzelf ontledigd heeft, en de gestalte van een dienstknecht heeft aangenomen, en aan de mensen gelijk geworden is.
1 rustdag 1 woord waarin afgesloten wordt (het is volbracht, brengt 1 en 2 bij elkaar, en 5 en 6.

Terug naar begin