Familienamen zijn vaak afgeleid van de woonplaats, gehucht of streek waar onze voorouders woonden (Van Gennip/Van Uden/Van Tilburg), van de omgeving waar ze woonden (Van den Berg/Van der Poel/Van der Eyk), van hun beroep (De Mulder (=molenaar)/De Boer/Kuiper (=tonnen-maker)/Bakker), of zijn afgeleid van de naam van hun vader (Jacobs/Janssen/Peters/ Hermans).
Onze familienaam behoort tot de laatste categorie en is dus een patronymicum. Dit wil zeggen dat deze naam afgeleid is van de naam van de vader.
Hoe is deze naam dan ontstaan? Een voorbeeld. Een paar honderd jaren geleden werd er een jongen geboren die bij zijn doop de naam "Arnoldus" ontving. Vaak wordt in het dagelijks leven een naam ingekort en wat ook hier het geval was, men noemde het kind gewoon "Art", "Aart" of "Aret".
De kinderen die later geboren werden uit het huwelijk van Art kregen toen als achternaam de naam van hun vader met de toevoeging "zoon van". In de praktijk werd dit aangeduid met o.a. de letters SSE achter de naam te plaatsen, dus "Artsse".
In de loop van vele eeuwen is de naam op verschillende wijze geschreven. Denk bijvoorbeeld eens aan Aertsse - Aertssen - Artsse - Artssen - Aartssen - Aerts - Aarts - Arts enz.
Familienamen waren niet vastgelegd en werden vaak veranderd. Een verandering van woonplaats, bijnaam of beroep kon al voor een andere (familie)naam zorgen. Pas bij decreet van 17 mei 1813 (door Napoleon Bonaparte!) was men verplicht om voor de burgerlijke stand een vaste familienaam aan te nemen. Zo was het voorheen heel goed mogelijk dat op één akte de achternaam van een persoon op verschillende manieren geschreven werd, bijv. Arts en Aerts (zoals bijvoorbeeld op de trouwakte uit 1808 van Johannes (Jean) Arts, die met Maria Litjens trouwt). Toch wordt dezelfde persoon bedoeld. Deze werkwijze is in onze hedendaagse cultuur bijna niet meer voor te stellen. Dit verklaart tevens het feit dat een gedeelte van onze familie nu Arts heet en een ander gedeelte Aerts. Het is wel opmerkelijk dat bij naspeuringen in de archieven op zoek naar onze familiegeschiedenis ik geen andere schrijfwijze ben tegengekomen dan Arts en Aerts.
Door het bovenstaande is het dus helemaal niet zeker dat twee mensen met dezelfde familienaam ook tot dezelfde familie behoren en kunnen zelfs mensen met verschillende familienamen toch tot dezelfde familie behoren. Dit maakt het speurwerk dus nog moeilijker. Arnoldus was in die tijd een hele populaire naam in zowel Nederland als België. Vandaar dat er ook diverse mensen op zoek naar verschillende familie's Arts, Aerts of hoe je het ook schrijft. Hun namen kun je ook op mijn site terugvinden bij "Links naar andere familie's Arts-Aerts".
Of onze achternaam afgeleid is van de stamvader Arnoldus, waar deze stamboom mee begint, is niet te achterhalen. Het is heel goed mogelijk dat de naam Arnoldus al veel eerder in onze familie voorkwam en dat de oorsprong van onze familienaam nog verder terug in de tijd ligt. Je vraagt je natuurlijk af, waar komt Jacobs vandaan, want de stamvader is immers Arnoldus JACOBS! Hoogstwaarschijnlijk is Jacobs een patroniem (vadersnaam) en wil het in dit verband zeggen dat de vader van Arnoldus hoogstwaarschijnlijk Jacobus heette......
![]()
volgende pagina
vorige pagina
startpagina