registreren | inloggen
Gebruikersnaam Wachtwoord

De tijdgeest in Veldhoven

Van prof. Dr. André Köbben herlas ik onlangs een boeiend boekje over ‘De tijdgeest’. Naar aanleiding daarvan wijd ik een paar woorden aan mijn eigen gemeente, Veldhoven. Een fenomeen waarin de tijdgeest daar te herkennen valt is de straatnaamgeving. Tussen 1950 en 2000 zijn er in Veldhoven, aanvankelijk vooral voor de huisvesting van Philipsmedewerkers, veel nieuwbouwwijken uit de grond gestampt; achtereenvolgens D'Ekker, Zonderwijk, 't Look, Cobbeek en Citycentrum, Heikant, De Kelen en De Polders. Niet alleen voor de wijken zelf, ook voor de straten daarin moesten natuurlijk namen bedacht worden.
Voor de toen nog te bouwen wijk ’t Look is omstreeks 1970 iemand – ik zou graag weten wie – op het lumineuze idee gekomen de straten oude beroepsnamen te geven, namen ontleend aan het dichtwerk ‘Het menselijk bedrijf’ van Jan en Caspar Luyken, te Amsterdam uitgegeven in 1694. Echter, men vond toen blijkbaar de schrijfwijze van die oude beroepsnamen voor het praktisch gebruik te riskant en heeft ze dus geschreven in de hedendaagse spelling. In ’t Look vind je dus geen Glasemaaker maar een Glazenmaker, geen Gaarentwijnder maar een Twijnder, geen Syreeder maar Zijdereder, geen Veruwer maar Verver, geen Droogscheerder maar een Scheerder, geen Olislaager maar een Olieslager, geen Messemaaker maar een Messenmaker, geen Silversmit en geen Suikerbacker maar een Zilversmid en een Suikerbakker. Kortom, men koos voor een eenvoudige schrijfwijze, waarmee mensen waarschijnlijk weinig fouten zouden maken.
Na 2000 is de tijdgeest echter veranderd. Conservatiever geworden. In feite geëvolueerd naar ‘duur en deftig’. Heel duidelijk is dat terug te vinden in de benaming van de nieuwe wijk en de drie dorpen die de komende decennia naar verwachting zullen verrijzen aan de westkant van de gemeente. Die nieuwe wijk krijgt niet de naam Zilverakkers - eenvoudige spelling - maar Zilverackers, en de dorpen gaan achtereenvolgens heten Huysackers, Bosackers en Schootackers. Mooie namen, dat wel, maar er kleeft wel enige ‘kak’ aan al die ‘ackers’ en je moet er op rekenen dat ze vaak fout geschreven zullen worden. Of de huidige tijdgeest wat dit betreft verstandiger is dan die van vijftig jaar geleden, waag ik te betwijfelen.