registreren | inloggen
Gebruikersnaam Wachtwoord

De Franse taal (4)

/~ancientgolf/pics/geertbinb.jpg

Nog één keer iets over de franse taal. Een van de meest opvallende eigenschappen van de Franse taal is dat het accent op de laatste lettergreep van een woord valt. Het is zo kenmerkend omdat bij de meeste andere (Romaanse en Germaanse) talen het accent op de voorlaatste lettergreep valt. Laatst hoorde ik een verslaggever de uitdrukking ‘standing ovation’ gebruiken. Als je de klemtoon bij deze Engelse woorden op z’n Frans legt, dan klinkt het nog Frans ook. Probeer het zelf eens.
Leg je de Nederlandse klemtoon op Franse woorden dan klinkt dat voor de Fransen nogal vreemd tot onverstaanbaar. Vandaar dat de Fransen ons Neder-Frans moeilijk verstaan.

/~ancientgolf/pics/201406bziersmediatoccitana.jpg

Tijdens een verblijf in het Franse Languedoc-Rousillon werden wij geconfronteerd met het herleven van het ‘Occitaans’, de originele taal van het zuiden van Frankrijk. Het is een eigen taal met invloeden van het Italiaans, het Latijn en het Spaans, maar vooral van het Frans.
Deze taal werd in de vroege middeleeuwen gesproken in heel zuidelijk Frankrijk. Het was dus ook de taal van de Katharen, een religieuze beweging die de bijbelse verhalen anders interpreteerde dan de Kerk van Rome. Deze Kathaarse ‘ketterij’ werd aan het begin van de 13de eeuw met wortel en tak op brandstapels uitgeroeid. Eenieder die de taal nog durfde spreken werd gezien als een ketter en opgepakt en verbrand. In de loop der eeuwen begon het Occitaans weer meer gebruikt te worden. In de 16de eeuw werd het Frans zoals het in het noorden gesproken werd de officiële taal voor alle Fransen. Dit werd nog eens benadrukt na de revolutie (eind 18de eeuw): de Franse taal werd het belangrijkste bindende element voor alle Fransen. Alle andere talen, zoals het Occitaans, werden vanuit Parijs weggezet als ordinaire ‘boerentaaltjes’. In de 19de eeuw groeide in het zuiden de drang om de eigen taal van de definitieve ondergang te redden. Met het opzetten van taalverenigingen, het propageren van Occitaanse literatuur en het organiseren van lessen in de taal begon de taal van het zuiden te herleven. Voor de Franse overheid geldt nog steeds “De Franse taal voor alle Fransen”.
De overheid reserveert elk jaar budgetten voor cultuur voor alle 100 provincies. Het is aan de provincies om te bepalen waar deze ‘cultuur’-budgetten voor worden gebruikt. Dat de lokale taal hiervan in het zuiden profiteert is duidelijk zichtbaar aan de centrale markt in Béziers, de regio waarvan men zegt dat daar nog het zuiverste Occitaans gesproken wordt. Op dit grote plein staat de médiathèque (bibliotheek), een groot gebouw vol met alles wat met de Franse taal te maken heeft. Aan de andere kant van het plein staat nog een médiathèque, groter dan de eerst genoemde: het is de Occitaanse, geheel gewijd aan alles wat met de originele zuidelijke taal te maken heeft. De taal leeft. Er verschijnen vele boeken in deze taal. Veel (alles is relatief) jongeren volgen lessen in de taal. De namen van steden en dorpen worden steeds vaker in beide talen aangegeven. Op straat wordt de taal steeds meer gesproken.
Let wel, voor alle Fransen is het Frans de 1ste taal, maar in het dagelijks leven wordt het Occitaans steeds meer gehoord.

/~ancientgolf/pics/occitania.jpg


www.ancientgolf.dse.nl

Soms is het Franse chauvinisme voorbeeldig

Soms is het Franse nationalisme en chauvinisme irritant, zelfs onuitstaanbaar - ik denk aan de hardnekkigheid en de onredelijkheid waarmee vastgehouden wordt aan Straatsburg als periodieke zetel van het Europese parlement -, soms echter is het voorbeeldig. Zo generen de Fransen zich, net als de Engelsen, niet om bij internationale politieke en sportieve ontmoetingen (bijv. Roland Garros) hun eigen taal te blijven gebruiken, terwijl Nederlanders, onze premiers en andere ministers voorop, bij zulke gelegenheden op voorhand hun eigen taal verloochenen en direct op het Engels - desnoods steenkolen-Engels - overschakelen.
Zo vernederend en beschamend gaan zelfs Scandinavische autoriteiten met hun eigen taal niet om, terwijl dat toch talen zijn die door heel wat minder mensen gesproken en verstaan worden dan het Nederlands.