registreren | inloggen
Gebruikersnaam Wachtwoord

Wit licht boven oranje!

oranje/geel SOX, goudgeel SON, wit kwik Foto: Rien Valk

oranje/geel SOX, goudgeel SON, wit kwik Foto: Rien Valk

Terwijl ik de titel van deze bijdrage heb getikt vraag ik me af of dit niet de meest risicovolle tekst is die ik tot dusver aan DSE heb toevertrouwd. Ik heb hiervoor zo mijn redenen. Eén ervan is dat wijlen mijn vader me wellicht bezoekt in een droom om mij op eventuele onjuistheden te wijzen. Hij was, zo moet u weten, medewerker van Philips Licht in de tijd dat Philips ook nog WC-brillen produceerde. Een andere reden om reacties te vrezen is de kennis van zaken die sommige van onze lezers hebben, want geloof het of niet: Eindhovenaren hebben verstand van veel, maar nog meer van licht! Maar goed, daar gaat ie dan:

Toen ik omstreeks 1981 in de zesde klas zat en vaak buiten speelde, was er in de zomer volop ruimte want door het zonlicht kon je tot laat overal spelen. Hoe anders werd het in de herfst nadat de klok was teruggedraaid.

Na het avondeten, vaak zelfs al ervoor, moest ik met mijn vriendjes op zoek naar zo'n alluminium paal van een meter of zes hoog met een felschijnende hagelwitte lamp in een, eveneens wit, armatuur dat nog het meest leek op een uit de kluiten gewassen omgekeerd frietbakje. Begin december telde ik de lantaarnpalen die we passeerden als we onze jaarlijkse avondwandeling maakten. Sint Nicolaas had namelijk een timing die bar en boos genoemd kon worden, want altijd als ik met mijn vader en grote broer een voettochtje maakte, bezocht de oude knechtenknechter ons ouderlijk huis om enkel mijn moeder aan te treffen.

Eén van die palen stond in een stil doodlopend straatje tegenover mijn ouderlijk huis. Zo'n straatje waar je overdag totaal niet spelen kon vanwege het verkeer, maar 's avonds was het er uitgestorven en verlichtte de lantaarn een cirkel van een meter of twintig doorsnee. De lichtmast zelf, als ik mij goed herinner met nummer 8 erop, diende als buut bij verstoppertje of als doel bij het één tegen één voetbalpotje. Het mooiste was het natuurlijk wanneer je dusdanig wist te scoren dat de lamp, hoog in de lantaarnpaal uitging. Zonder uitzondering telden dergelijke doelpunten dubbel en meestal ontstond daardoor een voorsprong die gedurende een paar minuten behouden bleef: de lamp moest opnieuw opstarten en pas na enkele minuten wierp hij weer de volle lichtsterkte op het speelveld.

Op een dag keek ik uit het raam en zag dat er een ander armatuur hing! Ik was naar school geweest en in die paar uurtjes hadden de gemeentelijke nutsbedrijven met hun gele Daf-vrachtwagens toegeslagen. Een oranje schijnsel bescheen mijn straatje. Van het vertrouwde omgekeerde frietbakje was geen sprake meer: een heuse lichtbak met spiegelreflector moest het licht helpen de afstand tot de grond te overbruggen. Als straatsportertjes hadden we er alleen maar last van, want de ballen of straathockeypucks waren veel lastiger te volgen. De grootste teleurstelling volgde bij de eerste poging om een tweepunter te scoren: hoe hard we de paal ook troffen, geen enkele keer wisten we de lamp te doven.

Jaren later behaalde ik mijn rijbewijs en in het Eindhovense straatbeeld was oranje verlichting vrijwel overal gemeengoed geworden. Mijn vader vond het een stap voorwaarts, want de gebruikte natriumlampen waren energiezuinige Philipsproducten. Ikzelf reed nog weleens een blokje om, juist om een stukje straat mee te pikken waar nog een paar van die witte peertjes dienst deden en waar kleurverschillen zoveel duidelijker zichtbaar waren. Uiteindelijk ging voor al die energievreters het licht uit en nu sindsdien schijnt in heel Nederland oranje boven.

Gisterenavond stuurde ik mijn gezinsauto over de A2. In het regenachtige weer zocht ik de rijbaanscheidende streepjes op het wegdek. Ik zuchtte en dacht aan vroeger. Ook herinnerde ik me ineens dat een Zwarte Piet bij het Eindhovens Kanaal mij een paar intochten terug vertelde dat de nieuwe straatverlichting ook een voordeel had. Hij en zijn collega's konden nog onopvallender hun waardevolle werk doen. Bovendien zagen de wortels voor het paard er nog lekkerder uit in dit licht.

Toch kan ik niet wachten tot 'mijn' wit licht opnieuw regeert. Ik vraag dit jaar aan Sint een onverslijtbare, kil licht verspreidende, ultrazuinige en vooral hagelwitte ledlamp. In december maar eens op de fitting kijken waar Philips die tegenwoordig produceert...

Geel oranje wit

Of de wortels van het paard er echt lekkerder uit zullen zien onder Het gele licht van SOX (het lagedruk natrium licht wat je ook op onze rondweg kunt zien) is nog maar de vraag. De kleurweergave is nagenoeg niks! Op een parkeerplaats moet je die lichtbron dan ook niet gebruiken anders vind je je auto niet meer terug. :-) Maar op de grote snelwegen werkt dat prima, energie zuinig en onze ogen kunnen bij die "gele piek" prima waarnemen, omdat ze er gevoeliger voor zijn.

Foto: Rien Valk

Foto: Rien Valk

De belgische snelwegen hangen er vol mee. Het verhaal gaat dat je die zelfs op de maan kunt zien.

In woonwijken voldoet (witte) SON (hogedruk natrium) of PL beter. Overigens ziet het er op de lange duur naar uit dat de led's dit alles gaan overnemen. In het Eindhovense tramstraat kwartier kun je de eerste resultaten al zien. Ik ben benieuwd of er hier nog meer (oud) Philips werknemers hun licht over laten schijnen.

Wit licht

Je hoeft niet eens te wachten tot Sinterklaas. Sinds september dit jaar is alle straatverlichting in Koudenhoven vervangen door LEDlampen, met wit licht! Veel energiezuiniger en betere verlichting.