registreren | inloggen
Gebruikersnaam Wachtwoord

De strenge Eindhovense winters.

/~gerrit16/images/logo.jpg


We zitten midden in een prachtige winter. De temperaturen zijn laag, de luchten zijn blauw en sneeuw en ijspret hebben we ook al gehad.Toch is het de vraag of deze winter bijgeschreven zal worden in het lijstje met strenge winters.
Veel zal afhangen van wat februari gaat doen. Wordt februari ook echt winters dan zal deze winter gaan scoren in de winterlijsten. Februari is echter vaker een lentemaand dan een wintermaand en als dat nu ook zo is dan zal deze winter weer snel vergeten worden.

In de afgelopen 100 jaar hebben we meerdere winters gehad die nooit vergeten zullen worden.
De winters van bv. 1929, 1940, 1942, 1947 en 1963 gelden als de strengste winters van de 20e eeuw en hun verhalen zijn talrijk en zullen tot in lengte van jaren tot de verbeelding spreken.
Veel cijfers en wintergetallen hebben uitsluitend betrekking op het weerstation De Bilt.
Gemakshalve gebruikt men ze als cijfers voor het hele land maar dat is natuurlijk niet altijd juist want de verschillen in Nederland zijn groot.
Ook Eindhoven e.o. heeft zijn winters gehad. De Eindhovense winters in cijfers vangen is lastig want de registratie van het Eindhovense weer is nog niet zo heel oud. Veel is er dus niet bekend over de winters in Eindhoven.
Toch zal er nog veel niet vergeten zijn van die Eindhovense winters en moeten er verhalen onder de mensen zitten die de moeite van het opschrijven en bewaren waard zijn.
Hebt u zo’n “Winterverhaal” uit deze regio dan is het waarschijnlijk de moeite waard om het eens op te schrijven en bv. hier op de DSE-site als blog neer te zetten. Ik wacht af.
Hebt u om de een of andere reden nog cijfers over de winters in het Eindhovense dan houd ik me aanbevolen. Speciaal temperaturen e.d. van voor 1950 hebben mijn grote belangstelling.
In mijn herinnering zijn niet veel winters blijven hangen. Enerzijds komt dat doordat ik geen winterliefhebber ben en anderzijds omdat er niet zoveel echte winters zijn geweest tijdens mijn leven tot nu toe. Toch heb ik van sommige winters nog wel wat te melden.

De winter van 1947.
1947 is een van de vreemdste jaren uit de weergeschiedenis.
De winter van 1946/47 was extreem streng en de zomer van 1947 was weer extreem warm.
Dit is dus een jaar geweest met zeer grote verschillen en een stortvloed aan weerrecords.
De winter begon eigenlijk al vroeg in december. Hier in zuid Nederland begon het te vriezen op 10 december 1946. Op de 15e van die maand hadden we hier al strenge vorst die maar bleef aanhouden. In de kranten werd al gesproken van een Elfstedentocht rond kerstmis, maar wat gebeurde er.
Op 23 december vroor het hier nog streng, Op 24 december temperde de vorst wat maar het werd toch nog 7 graden onder nul en op 25 december was plotseling de vorst weg en trad de dooi in.
Op 3 januari 1947 kwam de winter terug en hadden we hier in het zuiden weer een graadje vorst.
Op 6 januari vroor het alweer streng en Maastricht meldde 12 graden onder nul.
In het noorden van ons land vroor het ’s nachts weer 15 graden en overdag bleef de temperatuur onder de -10.
De Elfstedentocht werd vastgesteld op 9 januari maar werd de dag ervoor alweer afgelast vanwege het groot aantal wakken op de route.
In heel Europa was het koud. Oostenrijk haalde -36 graden en ook in Duitsland waren de temperaturen extreem laag, zelfs lager dan -30.
We kregen overal gebrek aan. Het ergste was dat de aanvoer van kolen stagneerde. Op onze rivieren lagen 500 schepen met kolen ingevroren. In Duitsland moest een groot gedeelte van de industrie sluiten bij gebrek aan energie.
De vorst zat bijna 1 meter in de grond en dan plotseling op 8 januari gebeurde het meest onwaarschijnlijke; de dooi viel in. Niet zomaar een beetje dooi maar het werd extreem warm. Op 16 januari werd het bv. In Maastricht al 17,2 graden!!!!
Voor wie dacht dat het nu voorbij was, die kwam bedrogen uit. Op 21 januari kwam opnieuw de koude terug en kregen we een periode die men zich nog lang zal herinneren. De extreme koude periode die toen volgde duurde tot half maart.
Ik citeer uit het boek ”Weer een eeuw” van o.a. Harry Otten:
“In de kranten van 21 februari werd gemeld dat de watertemperatuur in delen van de Noordzee tot op de bodem was gedaald naar -2 graden. Op 23 februari werden ijsbergen van 6 meter hoogte en 20 meter lengte op de Waddenzee gezien.”
Ook sneeuw hadden we in deze winter meer dan voldoende. Eind februari 1947 kende zware sneeuwval en zelfs op 4 maart viel er nog extreem veel sneeuw.
Toen de dooi half maart inviel kregen we wateroverlast en op de Waddenzee had men last van ijsschotsen tot 10 meter hoog.
Zoals gezegd werd het hierna zomer. In april hadden we al temperaturen ver boven normaal en op 27 juni noteerde men in Zuid Limburg temperaturen rond de 38 graden. Hoe warm zou het in Eindhoven geweest zijn?

De winter van 1955.
De winter van 1955 was wat de temperatuur betreft nauwelijks een winter te noemen.
De winter viel wel op door extreme sneeuwval.
Eerst hadden we in december 2 zware stormen met 74 doden in Nederland en daarna kwam de sneeuw. In januari sneeuwde het veelvuldig maar februari sloeg alles.
Ik herinner me dat nog goed omdat mijn ouders die maand 25 jaar getrouwd waren en een groot familiefeest gaven op de 19e.
De hele familie zou komen en omdat toen een auto nog geen gemeengoed was, kwam men met de trein en de bus. De treinen reden echter onregelmatig vanwege de sneeuwval en de busdienst van het station naar Strijp reed nauwelijks. Het gevolg was dat sommige familieleden niet konden komen en andere arriveerden met uren vertraging op het station Eindhoven vanwaar ze lopend , door de sneeuw, met hun bagage in de hand naar Strijp gingen. Dat was geen pretje en ik herinner me dan ook dat het feest geheel in het teken van de sneeuw stond. Met neefjes en nichtjes heb ik die dag en de zondag erna heerlijk in de verse sneeuw gespeeld en dat was heerlijk. Ik denk dat de sneeuwlaag toen zeker een halve meter dik was. Weet iemand dat soms nog exact?

De winter van 1956.
De winter van 1956 viel in februari.
Zowel december als januari was nat en kwakkelig. Daarna kwam februari en dat zou de koudste maand worden van de eeuw.
De temperaturen waren extreem laag en ook de sneeuw was overvloedig aanwezig.
Op 14 februari kon de Elfstedentocht worden gehouden bij Siberische temperaturen. Op en rond deze datum viel er veel sneeuw soms bij temperaturen van 20 graden onder nul.
Overal was het koud. De Bilt noteerde op 16 februari -21,6 graden. Dat is de laagste temperatuur die ze daar ooit hebben gemeten. In Uithuizermeeden echter noteerde men -26,8 graden en dat is pas echt koud. Het ijs was overal in ons land zeer dik (30cm) en hier en daar reed met auto’s over het ijs.
Voor Eindhoven kan ik een paar extremen noemen.
15 februari -17,5
16 februari -21,6
17 februari -16,9

De winter van 1963.
Velen met mij zullen zich deze extreem koude winter nog wel herinneren. De beelden van de elf stedentocht bij temperaturen van -20 graden worden nog vaak herhaald en zijn nog steeds onwerkelijke plaatjes van mannen met ijs aan hun gezicht die onder barre omstandigheden voor hun plezier 200km gingen schaatsen.
De winter 1963 staat te boek als de strengste winter van de eeuw en begon eigenlijk al in december.
Misschien herinnert U zich nog de Sinterklaas avond met zeer dichte mist.
Het zicht was hier en daar slechts 5 meter. Het verkeer kwam vrijwel volkomen tot stilstand en wilde men per se toch autorijden dan moest iemand naast de auto lopen anders was dat onmogelijk.
Sommige auto’s verdwaalden op een rotonde en dat moet toch een rare gewaarwording zijn geweest.
De temperaturen werden in de loop van januari en februari overal recordlaag, wat extreem veel ijs opleverde. Tot in mei van dat jaar hadden we er nog last van.
De dooi viel pas in op 5 maart. Waarschijnlijk had men begin maart een tweede Elfstedentocht kunnen organiseren. Het ijs was er sterk genoeg voor.
Enkele Eindhovense temperaturen.
18 januari ’s nachts -16,0 , overdag -10,1
21 februari ’s nachts -14,1 overdag -2,1
22 februari ’s nachts -16,9 overdag -0,1

Gerrit

mooie verhalen!

Gerrit, dit vind ik prachtige verhalen over de record-winters in Nederland; vooral de beschrijvingen van hoe strenge koude het dagelijks leven totaal kan ontwrichten. Ook zo in jouw familieverhaal!

Ik denk dat dit jou veel tijd kost om alle gegevens op te zoeken, en ook om verschillende verhalen bij elkaar te krijgen.
Maar het resultaat is heel mooi.

Ikzelf ben op 7 november 1946 geboren. In mijn familie heb ik vaak gehoord dat dit een heel koude winter was, maar ik heb nooit geweten dat het de record-ramp-winter van de eeuw was!
Nog een persoonlijk verhaal van mij:
In die tijd moest een baby al de dag ná de geboorte worden gedoopt (R.K.), dus zo ook ik. Mijn familie zou gaan lopen met mij naar de kerk, ongeveer een kilometer verderop. Maar het was erg koud. Op een nabijgelegen boerderij was ook een kind geboren, op dezelf dag dus, een meisje. Die familie had een koets met twee paarden en reed daarmee naar de kerk, en omdat ze toch langs ons huis kwamen, mocht mijn famile en ik ook in de koets meerijden!
Dus: dit was een hele eer!
Een oudere broer van mij heeft wel eens beweerd dat het geen koets was, maar een arrenslee! Maar de rest van mijn (talrijke) familie ontkent dat. Later heb ik nooit een arrenslee in het dorp gezien, dus het zal wel een koets zijn geweest...

7/8 november 1946

Ja, Frans je bent geboren aan het begin van een vreemde weerperiode.
De op een na strengste winter van de eeuw gevolgd door de warmste zomer van de eeuw, dat is een "vreemde" combinatie.
Of er sneeuw lag op 7 november 1946 dat weet ik niet heel zeker.
Waarschijnlijk niet maar ik kan eens informeren bij het KNMI.
Op zowel 7 als 8 november 1946 lagen de temperaturen 's nachts net onder nul en overdag net boven nul.
De wind kwam uit het zuidwesten en was vooral op 8 november krachtig (3/4 Bft)
De zon heeft zich op beide dagen niet laten zien dus het was een sombere tijd.
Op 7 november viel er veel neerslag gedurende ruim 4 uur.
Ook op 8 november viel er wat neerslag. Of dit sneeuw of regen is geweest weet ik niet maar als ik naar de temperatuurverdeling over Nederland kijk dan zou het in het zuiden wel eens sneeuw geweest kunnen zijn en in de rest van het land regen of natte sneeuw.
Leuk verhaal over je doop. Die arreslee lijkt me niet de waarheid, maar je weet maar nooit.

gerrit