registreren | inloggen
Gebruikersnaam Wachtwoord

Gaan in 2007 onze ogen open?

/~ron/pics/zendo.jpg


Tot mijn verrassing las ik vandaag in de weekendkrant een aantal interessante berichten. Ten eerste was er natuurlijk het bericht dat Eindhoven een nieuwe meditatieruimte rijker is. Met daarbij een mooie foto van onze eigen Wanda Sluyter! Zij was tevens in dit nummer Dé Deskundige en gaf in die rubriek een mooie uiteenzetting van de gezonde aspecten van het mediteren.
En daar, op die deskundige-pagina, werd ik verrast door twee volkomen in tegenstrijd met elkaar lijkende berichten:

Tegenstrijdige berichten?

Tegenstrijdige berichten?

Ja, je leest het goed. De huizen in Eindhoven, maar vooral die in Helmond, zijn nu definitief onbetaalbaar geworden. En tegelijkertijd wordt ons verteld dat de prijsstijging sinds 1989 niet meer zo laag is geweest, namelijk 1,1 procent! En dat we dat vooral aan onze aardige overheid hebben te danken! Wat klopt hier niet?

Ik zal je helpen. Aan de jongens en meisjes die wanhopig naar een betaalbare koopwoning zoeken hoef ik natuurlijk niet uit te leggen dat het eerste bericht de waarheid redelijk zal benaderen. En ook iedereen die af en toe de huizenkrantjes openslaat zal het daarmee eens zijn.

Het tweede bericht echter, kan wel wat meer uitleg gebruiken. Ten eerste wordt daar het begrip inflatie uitgelegd als "de stijging van prijzen", terwijl het volkomen logisch is dat het begrip slaat op het "opblazen" of "oppompen" van de geldhoeveelheid in de economie. Die hoeveelheid geld wordt inderdaad alsmaar groter. Onze Europesche Centrale Bank in Frankfurt creëert namelijk voortdurend (digitaal) nieuwe Euro's.

Ten tweede is dit duidelijk een persbericht van het CBS. Nu gaat er een gezegde "There are three types of lies: lies, damn lies, and statistics." En zoals je uit het persbericht kunt afleiden gaat het hier om de CBS-statistieken van de "Consumenten Prijs Index". Om die te berekenen mag je verschillende methoden hanteren. Er staat zelfs in het bericht dat volgens de "Europese de methode" de "inflatie" in 2006 juist hoger was dan in het voorgaande jaar. Erg hard zijn die cijfers dus kennelijk niet. Lees je de bijbehorende pdf dan begrijp je ook waarom de stijgende huizenprijzen geen invloed hebben op het getal: die worden helemaal niet meegenomen! Een van de grootste aankopen bij een gemmiddeld gezin zit niet in het mandje van de CPI! Verder kun je na wat zoeken op de site leren dat het CBS "hedonisch" weegt. Dat is een methode die in de Verenigde Staten (waar ook dat gezegde vandaan komt) werd bedacht om de extra vreugde die een artikel geeft als prijsdalig mee te wegen. Uiteraard gebeurt dat volkomen subjectief zodat logische verbeteringen in producten leiden tot aangepaste cijfers van het CBS. En tot de onwaarschijnlijk lage waarde van 1,1 procent. Volksverlakkerij dus.

Wat is dan wel de realiteit? Zoals gezegd komt er alsmaar meer geld in de economie dankzij de geldcreatie van de ECB. In maastricht was ooit afgesproken dat dat nooit meer zou zijn dan enkele procenten boven de economische groei. In elk geval nooit meer dan 4,5 procent, dat was het absolute maximum. En wat zien we nu?

Geldgroei in EU (bron: ECB)

Geldgroei in EU (bron: ECB)

Nog nooit is het opblazen van de geldhoeveelheid zo enorm geweest! Dat is wat ík inflatie noem! Uitgaande van een economische groei van enkele procenten kunnen we een werkelijke geldontwaarding verwachten die zelfs nog hoger ligt dan de in het eerste artikel genoemde prijsstijging van de huizen. Het creëren van geld wordt ook wel een vorm van verborgen belasting genoemd. Inderdaad van diezelfde aardige overheid. Meer daarover in deze column van Jeroen Devenijn met interessante links.

Ik ben benieuwd naar de reacties van mede-DSE-ers. Overigens dien je volgens Wanda te mediteren met je ogen open.

Geldcreatie?

@Ron: "Die hoeveelheid geld wordt inderdaad alsmaar groter. Onze Europesche Centrale Bank in Frankfurt creëert namelijk voortdurend (digitaal) nieuwe Euro's."

Dat met de komst van de euro alles duurder is geworden daar is nagenoeg iedereen van overtuigd maar kan iemand op een eenvoudige manier uitleggen hoe dat mechanisme van geldcreatie werkt? Dan wordt het misschien voor meer DSE bewoners duidelijk. Gewoonlijk kunnen "normale" mensen een Euro maar een keer uitgeven of dat nou giraal of chartaal geld is.

Hoever kan een centrale bank gaan met het scheppen van geld zonder de onderliggende waarden? Wettelijk is vastgelegd dat er alleen geldcreatie plaats kan vinden indien de reserves minimaal evenredig toenemen. Of geld dat niet voor de ECB?

En die hedonische weegmethode mag wat mij betreft meteen afgeschaft worden. We worden al genoeg voor de gek gehouden!

Perpetuum mobile

Banken kunnen Euro's uit het niets creëren, gewoon door ze uit te lenen. De Centrale Bank leent Euro's aan de overheid en aan de handelsbanken (de gewone bank). Gewone banken mogen dan een veelvoud (zeg maar 10 keer zoveel) uitlenen aan hun klanten. Dat is inderdaad wettelijk bepaald (fractionele reserve). De Centrale Bank bewaakt de hoeveelheid geld die er bijkomt.

Stel, jij gaat naar de bank voor een lening, zeg 100.000 Euro. De bank tikt dan in de computer gewoon 100.000 in op jouw account. Dus 100.000 Euro die er even daarvoor niet waren. Het is dus niet zo dat je het geld van andermans spaarrekening krijgt of zo.

Maar, jij bent over het geleende bedrag (dat er dus niet was) rente verschuldigd aan de bank, bijvoorbeeld 4%. Elk jaar betaal je 4.000 Euro. Na vijf jaar los je de lening af en heb je 120.000 aan je bank (terug-)betaald. Er is dus 20.000 Euro door de bank "verdiend". En de 100.000 Euro is weer weggestreept en ook verdwenen uit de economie.

Maar nu de vraag: waar kwam die 20.000 Euro vandaan en waar blijft die? Het is duidelijk dat jij die met schieten van mooie plaatjes hebt verdiend in het productieve deel van onze economie. Eenmaal bij de bank echter, wordt die maar voor een miniem deel weer terug besteed in dat productieve deel waar jij een eerlijke boterham probeert te verdienen. Voor het overgrote deel blijft die 20.000 Euro namelijk hangen in het financiële circuit, bijvoorbeeld in casino's met namen als AEX en Wall Street.

En zo verdwijnt er voortdurend geld uit het productieve deel naar de financiële wereld. De enige manier om weer geld in de gewone wereld te krijgen is door het te lenen bij de banken. Die doen dat heel graag, want voor dat uitlenen vangen ze weer rente. Die Euro's aan rente worden onttrokken aan de wereld waarin burgers en bedrijven werken, waardoor die weer moeten lenen, rente betalen enzovoort, enzovoort. De beurzen stijgen maar door, de inkomsten van de banken groeien exponentieel en de managers delen aan zichzelf miljoenenbonussen uit.

Ondertussen merken de gewone burgers dat hun Euro's nog maar weinig koopkracht hebben. Dat komt omdat de kosten van al dat lenen onherroepelijk moeten worden doorberekend in de prijzen van de producten en diensten.

Een deel van het verhaal?

@ron: "De bank tikt dan in de computer gewoon 100.000 in op jouw account. Dus 100.000 Euro die er even daarvoor niet waren. Het is dus niet zo dat je het geld van andermans spaarrekening krijgt of zo."

De geldcreatie uit het niets heb je daarmee behoorlijk duidelijk gemaakt. Maar met het spaargeld als onderpand mag de bank ook nog eens extra uitlenen en dan mag je figuurlijk wel zeggen dat het van andermans spaarrekening komt, toch? In elk geval ben ik dankzij jouw stukjes geïnspireerd om eens verder te zoeken op onze "encyclopedie het internet"
Dat leverde heel wat verdieping op die voor jou misschien al gesneden koek is maar voor de DSE bewoners die geïnteresseerd zijn de moeite van het lezen waard. Ik vond de hierna volgende in ieder geval heel interessant.

Micha Kuiper: Mythe; Banken zijn goed voor onze economie want ze lenen ons geld
Interview Barbara Garson: Doet geld de wereld draaien?
Door Llewellyn H. Rockwell Jr.: Uw recht op deflatie.

Jammer dat niet meer DSE-ers reageren. :-( Misschien moet je de krantenkopjes bovenaan naast de meditatiefoto zetten?

Zandkastelen

Nee, het geld dat jij leent komt echt niet van andermans spaarrekening. Het saldo op die rekening kan wel worden ingezet voor jouw lening, maar alleen ter dekking. En daarvoor is slechts een klein deel nodig (de fractionele reserve). Een spaarbedrag in zijn geheel uitlenen aan een andere klant zal niet gebeuren, dat zou onrendabel zijn. Op een Belgische site vond ik dit plaatje:

Bron: Nationale Bank van België

Bron: Nationale Bank van België

Hier wordt een hele conservatieve voorstelling van zaken gegeven. De bank zou echter ook de 10.000 Euro geheel als reserve kunnen aanhouden voor het uitlenen van 100.000 Euro die dan uit het niets worden gecreëerd. Volgens andere bronnen is dat de praktijk.

Maar het kapitaal kan nog veel meer opbrengen door ermee te speculeren in de financiële markt. Over die gekte kun je online een leuke uitzending bekijken van de Boeddhistische Omroep. Vooral de uitspraken van Saskia Sassen daarin zijn bijzonder interessant. En zo zijn we weer terug bij Wanda, waar je eventueel een DVD van die uitzending kunt bestellen. :-)

Hebben de banken dan nooit genoeg?

uit het ED van 31-1-06

uit het ED van 31-1-06

Het ziet er naar uit dat wij als consumenten ons ook moeten verenigen om de geldzucht van de banken het hoofd te bieden. De detailhandel doet dat al getuige een stukje uit de toespraak van Dick Boer:

"Een ander onderwerp waar Europa een belangrijke rol speelt is het betalingsverkeer. Sommigen hebben het al over “the war on cash” maar zover zou ik niet willen gaan. Wel is het betalen met ´plastic´ iets dat we moeten stimuleren, omdat het veiliger is en bovendien- op termijn- goedkoper. En het wórdt goedkoper, want de detailhandel strijdt onder de bezielende leiding van Henk van den Broek nationaal en op Europees niveau al jaren tegen de te grote macht van de banken en het gebrek aan transparantie bij het bepalen van hun tarieven."

Het lijkt erop dat de detailhandel goed gelobbyd heeft bij Kroes. Nu wij nog! De kosten van onze bankpasjes gaan ook steeds omhoog. Ook bij de postbank zijn we van gratis naar € 10,95 per pasje gegaan. Vreemde prijs eigenlijk 10,95.

En waar is het echte geld?

Als de banken zover zijn dat iedereen uitsluitend elektronisch gaat betalen hoeft er geen Euro meer de straat over. Inderdaad kun je dan je fysieke geld niet direct meer kwijtraken als je overvallen wordt (de vraag is trouwens of het dan beter met je afloopt) want het geld blijft dan in de geldautomaten bij de bank zitten. Die voegen het fijn toe aan hun liquiditeitsreserve en gebruiken het als basis om nog meer leningen te sluiten. Nog meer Euro's uit het niets! En nog meer rente-inkomsten voor de bank uiteraard.